Eerste Kerstdag, op 25 december, is in Nederland de belangrijkste feestdag van de kerstperiode en markeert de geboorte van Jezus Christus volgens de christelijke traditie. De feestdag heeft zijn wortels in de vroege kerkgeschiedenis, toen de westerse kerk in de vierde eeuw de geboortedag van Christus op 25 december legde, mogelijk om de Romeinse feestdagen rond de winterzonnewende een christelijke invulling te geven. In Nederland heeft de feestdag zich over de eeuwen ontwikkeld van een puur kerkelijke herdenking naar een breed maatschappelijke feestdag die zowel gelovigen als niet-gelovigen bindt. De voorbereiding begint vaak al in de adventstijd met adventskranzen, kerstmarkten en het versieren van huizen en straten met lichten en kerstbomen. Op de avond van 24 december, kerstavond, verzamelen veel gezinnen zich rond de tafel voor een uitgebreide kerstmaaltijd, vaak met gourmetten, wild of ander festief vlees, gevolgd door het uitpakken van cadeaus onder de kerstboom. De kerstboom zelf, een traditie die in de negentiende eeuw uit Duitsland naar Nederland overkwam, staat centraal in de woonkamer, versierd met kerstballen, lichten en een ster of engel aan de top. Op Eerste Kerstdag zelf bezoeken veel Nederlanders een kerstdienst, vaak de vroege 'kerstmis' of een kindermis, waar de geboorteverhaal uit het evangelie van Lucas wordt voorgelezen en kerstliederen als 'O Holy Night' of 'O Kerstnacht' worden gezongen. De middag en avond staan weer teken van gezelligheid: familiebezoek, uitgebreide lunches met kerststol, kerstkransjes, advocaat en koffie, en vaak een tweede ronde cadeautjes of kerstspelletjes. Een typisch Nederlands fenomeen is de 'kerstpakket' die werknemers van hun werkgever ontvangen, een traditie die in de negentiende eeuw begon als een korf met basisvoedsel en nu vaak een luxueus pakket met delicatesse is. Een bijzonder weetje is dat de Nederlandse kerstman, Sinterklaas, eigenlijk een aparte figuur is die al op 5 december wordt gevierd, terwijl de Kerstman met zijn rendieren een latere, Amerikaanse invloed is die zich vanaf de twintigste eeuw in Nederland vestigde. Op Tweede Kerstdag, 26 december, gaat de feestdag vaak door met familiebezoek, wandelingen door bos of duinen, of een bezoek aan een museum of kerstmarkt. De kerstperiode sluit af met Oudejaarsavond, maar de sfeer van samen zijn, dankbaarheid en licht in de donkere winterdagen blijft de kern van Eerste Kerstdag in Nederland.